Alvorens je verder leest, deze column is het vervolg op W = O × R² – Waarde is Onbepaalde waarde maal Relatie in het kwadraat
Wat als waarde ontstaat uit potentie en relaties en de prijs slechts de numerieke vertaling daarvan is? De formule ziet er dan op deze manier uit:
W = O × R²
P = kW
Waarbij:
W = Waarde
O = Onbepaalde potentie
R = Relaties
P = Prijs
k = de mate waarin een samenleving, markt of gemeenschap die waarde herkent en omzet in een prijs.
Hiermee blijft het kernidee intact: waarde ontstaat uit potentie en relaties; prijs is slechts de numerieke vertaling daarvan.
Maar je kunt ook de prijs in dezelfde formule onderbrengen.
Bijvoorbeeld:
W = O × R² × (1/P)
Dan krijgt de prijs een heel andere betekenis. Niet als uitdrukking van waarde, maar als bescherming tegen uitputting.
Het idee daarachter is:
Als iets overvloedig aanwezig is, is de prijs laag.
Als iets zeldzaam wordt, stijgt de prijs.
Die hogere prijs remt consumptie en beschermt het object of de grondstof.
Dat sluit aan bij de eerdere gedachte dat de prijs soms een beschermende functie heeft.
Ik vind een andere variant interessanter:
W = O × R²
P = V(R)
waarbij de prijs niet in de waarde formule zit, maar wordt gezien als een zichtbare projectie van de relaties.
V wordt dan niet als een grootheid gebruikt, maar als een wiskundige functie. Je leest het dan als:
“Prijs is een functie van relaties.”
Dan ontstaat namelijk een onderscheid tussen twee werelden:
De werkelijke waarde (W), die voortkomt uit potentie en relaties.
De economische prijs (P), die slechts weergeeft hoeveel van die waarde op een bepaald moment wordt erkend.
Dat verklaart waarom:
liefde een enorme waarde kan hebben en geen prijs;
een speculatief aandeel een hoge prijs kan hebben en beperkte werkelijke waarde;
een onbekende kunstenaar veel waarde kan bezitten terwijl de prijs van zijn werk laag blijft.
Misschien past daarom deze formulering het beste:
W = O × R²
en P = de zichtbaarheid van W binnen een economisch systeem.
Of nog compacter:
Waarde ontstaat uit potentie en relaties; prijs ontstaat uit de erkenning van die waarde.
Dan blijft het getal ondergeschikt aan de waarde, in plaats van andersom. Dit sluit beter en sterker aan bij de filosofische kern van het project van onbepaalde waarde.
Als iets erg overvloedig is heeft het soms helemaal geen prijs, maar een onmisbaar hoge waarde.
Zoals lucht om in te ademen.
Politici proberen dat toch te verkopen: gebakken lucht.
Als iets heel veel waarde heeft, maar geen prijs, is het soms lastig te verkrijgen.
Zoals eeuwige liefde.
Hebzuchtige personen proberen er een prijs aan te geven, maar dat leidt tot prostitutie of echte scheiding.