De kolibrievlinder, zwevend bij onze vlinderstruik, zijn vleugels bewegen zo snel dat ze bijna onzichtbaar zijn. Ik zag hem dit jaar vaak in de tuin. Ik heb hem ooit eerder gezien, maar nooit zo vaak als deze zomer. 2026 was een bijzonder warm, zelfs heet jaar. Ik zag het als een teken. Zo'n dier verschijnt niet zomaar zo vaak; het klimaat verandert, en wie aandachtig observeert kan het aan de natuur zien.

Enige tijd geleden las ik Verweven Leven van Merlin Sheldrake. Het boek is een studie over mycelium - de schimmeldraden die zich ondergronds door bossen vertakken. Zij verbinden en voeden bomen op een manier die niets te maken heeft met eigendom of ruil. Een boom die in de schaduw staat en te weinig energie opwekt, wordt gevoed door een boom die wel in de zon staat - niet omdat ze een afspraak hebben gemaakt, maar omdat ze deel zijn van hetzelfde netwerk. Geven en nemen vallen daar samen; het onderscheid heeft geen betekenis meer.

Dat beeld deed mij denken aan alles waar het project van onbepaalde waarde al sinds 2013 om draait. Wat mycelium ondergronds doet - voeding verdelen naar nood, niet naar prijs - doen insecten bovengronds bij de bestuiving van bloemen en gewassen. Twee onzichtbare netwerken, een boven en een onder de grond, die samen het leven dragen dat wij te vaak voor vanzelfsprekend houden. Het elfde biljet, Mycelium, probeert dat te laten zien.

Op de voorkant rechts een stralend netwerk dat twee bomen met elkaar verbindt - het mycelium, het onzichtbare weefsel in de grond.

Erboven een juweelkever, een prachtig insect. De kever speelt een belangrijke rol bij het rottingsproces van dichte houtsoorten in de tropen, hierdoor komen vitale voedingsstoffen sneller terug in de bodem, waar jonge planten en bomen weer van kunnen groeien.

Links van het midden een rij menselijke figuren die oplost in het mycelium-netwerk. Rechts: laat ik zien dat wij er niet naast staan, maar er middenin. Op de achterkant de kolibrievlinder tussen een vlinderstruik, een viooltje en een hondsroos. Bestuiving en voeding, zo bestaat onderlinge afhankelijkheid. Het toont een bovengronds spiegelbeeld van wat er zich ondergronds in een andere vorm afspeelt.

Waar de eerdere biljetten vaak iets grafisch, een vogel, dier, een mens of plant centraal stelden, gaat dit biljet over het netwerk zelf - en om te laten zien dat we daar deel van uitmaken. Bewustwording is voor mij de kern: een helder besef van onze rol als bijzonder, maar niet als een uitzonderlijk onderdeel van een groter biologisch systeem. De mens dient niet de natuur te beheren, maar we dienen ons er weer naar te leren schikken.

Het biljet Mycelium is nog niet in de huidige uitgifte verkrijgbaar.

Via de website laat ik weten wanneer het biljet opgenomen wordt in een nieuwe uitgifte.

Maar wat nu al wel mogelijk is, is dat u het biljet op groot formaat kunt bestellen á € 350,-.
Hiermee steunt u het project en kunnen er weer duizend biljetten gedrukt en doorgegeven worden.

Zoals alle biljetten van onbepaalde waarde: is dit biljet gratis te verkrijgen, het is niet te koop, met evenveel waarde als alle andere  biljetten - omdat waarde hier niet van hoeveelheid afhangt, maar van bestaan, van betekenis, van deel-zijn van het geheel.